تا به حال فکر کردهاید چرا بعضی از رابطهها پر از دعوا و دلخوری هستند؟ چرا با وجود اینکه همدیگر را دوست دارید، نمیتوانید با هم کنار بیایید؟ انگار یک نیروی نامرئی شما را به سمت الگوهای تکراری و آزاردهنده میکشاند.
ایماگو تراپی به شما کمک میکند تا این نیروی نامرئی را بشناسید و یاد بگیرید چطور با آن مقابله کنید. این روش به شما نشان میدهد که ریشه بسیاری از مشکلات رابطهتان در گذشته شما پنهان است، در همان دوران کودکی که ناخودآگاهتان شکل گرفته است.
ایماگو تراپی بر این باور است که هر فرد در رابطه، بخشهای ناتمام گذشتهی خود را بازسازی میکند و شریک زندگی او میتواند در مسیر رشد و التیام، نقشی کلیدی داشته باشد. این رویکرد با ایجاد فضای ایمن برای گفتوگو، زوجین را تشویق میکند تا بدون قضاوت یا سرزنش، احساسات و نیازهای واقعی خود را بیان کنند.
در نتیجه، رابطهای آگاهانه و پایدار شکل میگیرد که نهتنها باعث کاهش تعارضها میشود، بلکه صمیمیت و همدلی را نیز افزایش میدهد.
در این مطلب از کلینیک روانشناسی و مشاوره جوانه ما به بررسی دقیق ایماگوتراپی و فواید آن برای ایجاد یک رابطه پایدار تر میپردازیم.
ایماگوتراپی (Imago Relationship Therapy - IRT)چیست؟
ایماگو تراپی (Imago Relationship Therapy – IRT)یا مخفف آن (IRT) یک روش مشاوره برای بهبود روابط عاطفی است که به زوجین کمک میکند تا مشکلات خود را بهتر درک کرده و با یکدیگر ارتباط موثرتری برقرار کنند.
این رویکرد بر این ایده استوار است که بسیاری از چالشهای عاطفی ما ریشه در تجربیات کودکی دارند. در واقع، ذهن ناخودآگاه ما شریک زندگیمان را بر اساس الگوهای قدیمی و ناتمام گذشته انتخاب میکند.
ایماگو تراپی به زوجین کمک میکند تا این الگوها را شناسایی کرده و با جایگزین کردن آنها با روشهای سالمتر، رابطهای صمیمیتر و پایدارتر بسازند.
در این روش، زوجین یاد میگیرند چگونه به حرفهای یکدیگر با دقت گوش دهند، بدون قضاوت صحبت کنند و احساسات و نیازهای خود را به شیوهای سازنده بیان کنند.
ایماگو تراپی تکنیکهایی مانند گفتوگوهای آگاهانه و تمرینهای همدلی را به کار میگیرد تا افراد بتوانند از سرزنش کردن دوری کرده و به جای آن، درک متقابل را تقویت کنند. نتیجهی این روش، کاهش تنشها، افزایش محبت و ایجاد ارتباطی عمیقتر میان زوجین است.
تاریخچه ایماگوتراپی چیست؟
ایماگو تراپی (IRT) در اواخر دهه ۱۹۷۰ توسط هارویل هندریکس (دکترای روانشناسی) و هلن لاکلی هانت (کارشناس ارشد روانشناسی) پایهگذاری شد. هر دوی آنها پس از تجربه طلاق، به دنبال درک دلایل شکست روابط زناشویی خود بودند.
کمبود منابع علمی درباره پویایی روابط عاشقانه، آنها را ترغیب کرد تا تجربه شخصیشان را به عنوان زمینهای برای مطالعه روابط صمیمانه بررسی کنند.
این دو در سال ۱۹۸۴ ازدواج کردند و بر اساس تحلیل روابط گذشته و مشاهداتشان، نظریهای را مطرح کردند که بعدها به ایماگو تراپی تبدیل شد.
در سال ۱۹۷۷، هندریکس و هانت به این نتیجه رسیدند که زخمهای عاطفی و روانی دوران کودکی که در تعامل با والدین شکل میگیرند، تنها زمانی میتوانند درمان شوند که فرد در رابطهای قرار بگیرد که دوباره همان زخمها را فعال کند.
آنها معتقد بودند که یک رابطه متعهدانه، مانند ازدواج، میتواند فرصتی برای رشد و التیام فراهم کند. هندریکس در کار درمانی خود از تکنیکهایی مانند آینهسازی (Mirroring) و محافظت (Validation) استفاده کرد و مشاهده شد که این روشها به بهبود روابط زوجین کمک قابل توجهی میکند.
با وجود موفقیتهای اولیه، ایماگو تراپی تا سال ۱۹۸۸، زمانی که کتاب پرفروش “به دست آوردن عشقی که میخواهید“ منتشر شد، به طور گسترده شناخته نشد.
پس از انتشار این کتاب، درمان ایماگو به تدریج گسترش یافت و هندریکس و هانت روشهای درمانی خود را تکمیل کردند. امروزه بیش از ۲۰۰۰ ایماگو تراپیست آموزشدیده در سراسر جهان فعالیت میکنند و این رویکرد همچنان یکی از موثرترین روشهای بهبود روابط عاطفی به شمار میرود.

ایماگو تراپی به چه مشکلاتی میتواند کمک کند؟
ایماگو تراپی رویکردی است که با تمرکز بر افزایش آگاهی و درک متقابل، به بهبود روابط کمک میکند. این روش به زوجها میآموزد که چگونه الگوهای رفتاری و احساسی خود را شناسایی کرده و از طریق ارتباط مؤثر، پیوند عاطفی خود را تقویت کنند.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۱ نشان داد که ایماگو تراپی میتواند تأثیر مثبتی بر کیفیت رابطه زوجین داشته باشد. بر اساس این پژوهش، زوجهایی که از این روش استفاده کردهاند، در جنبههای مختلفی از رابطه خود بهبود را تجربه کردهاند، از جمله:
- افزایش رضایت کلی از رابطه
- تقویت اعتماد متقابل
- افزایش تعهد به یکدیگر
- کاهش تعارضات و درگیریهای مکرر
- بهبود صمیمیت عاطفی و جسمی
- کاهش فرسودگی و احساس خستگی در رابطه
ایماگو تراپی با فراهم کردن ابزارهای مناسب برای درک و حل تعارضات، به زوجین کمک میکند تا ارتباطی آگاهانهتر و پایدارتر بسازند.
پنج اصل ایماگوتراپی چیست؟
پنج اصل بنیادین ایماگوتراپی شامل موارد زیر است:
- همسر خود را از دیده یک کودک آسیبدیده ببینید و با درک بیشتری به او نگاه کنید.
- با ابراز محبت، هدیه دادن و ایجاد لحظات شگفتانگیز، عشق را در رابطه خود زنده نگه دارید.
- به جای بیان شکایات، نیازها و خواستههای خود را شفاف و سازنده مطرح کنید.
- مدیریت و کنترل احساسات شدید مانند خشم را بیاموزید.
- به رابطه خود به عنوان منبع آرامش، رضایت و شادی بنگرید.
مراحل درمان با ایماگوتراپی چیست؟
۱. مرحله اول: شناخت و آگاهی
در این مرحله، شما و همسرتان با یک درمانگر متخصص ایماگو تراپی ملاقات میکنید. هدف از این جلسات، ایجاد فضایی امن و صمیمی برای بیان مسائل و مشکلات رابطهتان است.
درمانگر به شما کمک میکند تا الگوهای رفتاری و ارتباطی خود را شناسایی کنید و ریشههای ناخودآگاه آنها را درک کنید. در این مرحله، تمرکز بر شناخت “ایماگو” شماست، یعنی تصویری ناخودآگاه از شریک ایدهآل که بر اساس تجربیات دوران کودکی شکل گرفته است.
۲. مرحله دوم: گفتگوی آگاهانه
در این مرحله، شما و همسرتان مهارتهای گفتگوی آگاهانه را یاد میگیرید. این تکنیکها به شما کمک میکند تا به جای سرزنش و انتقاد، نیازها و احساسات خود را به طور شفاف و همدلانه بیان کنید. درمانگر به شما کمک میکند تا به حرفهای همسرتان با دقت گوش دهید و احساسات او را درک کنید. هدف از این مرحله، ایجاد فضایی امن برای بیان احساسات آسیبپذیر و ترمیم زخمهای عاطفی است.
۳. مرحله سوم: ترمیم و رشد
در این مرحله، شما و همسرتان با استفاده از تکنیکهای ایماگو تراپی، به ترمیم زخمهای عاطفی گذشته میپردازید و الگوهای رفتاری مخرب را تغییر میدهید.
درمانگر به شما کمک میکند تا با بخشهای آسیبپذیر خود و همسرتان همدلی کنید و نیازهای یکدیگر را برآورده کنید. هدف از این مرحله، ایجاد رابطهای صمیمانهتر، عمیقتر و رضایتبخشتر است.
ایماگو تراپی یک فرآیند تدریجی است و نیاز به تعهد و همکاری هر دو طرف دارد. با صبر و حوصله و تمرین مداوم، میتوانید الگوهای مخرب را تغییر دهید و رابطهای سالم و پایدار بسازید.

تکنیک های زوج درمانی با ایماگوتراپی چیست؟
در جلسات ایماگوتراپی، درمانگر زوجها را در یک گفتوگوی منظم همراهی میکند تا به آنها کمک کند یکدیگر را بهتر بفهمند، حس همدلی را تقویت کنند و از نظرات یا قضاوتهای آزاردهنده کم کنند.
زوجها به نوبت نقش «گوینده» و «شنونده» را بازی میکنند و این فرآیند در سه گام انجام میشود:
۱. بازتاب:
در گام اول که به آن بازتاب میگویند، گوینده احساس یا دغدغهاش را بیان میکند و شنونده آن را با همان حس و بدون پیشداوری بازگو میکند.
۲. تأیید:
در مرحله بعدی که تأیید نام دارد، شنونده تلاش میکند خودش را جای گوینده بگذارد و توضیح دهد که چرا احساسات او قابل درک است، حتی اگر با آن موافق نباشد.
۳. همدلی:
پس از بازتاب و تأیید، شنونده با گوینده همدلی میکند و میگوید که تصور میکند این موقعیت چه حسی در او ایجاد کرده است. مثلاً ممکن است بگوید: «میفهمم وقتی دیر میرسم و خبر نمیدهم، حس میکنی برام مهم نیستی. فکر میکنم این باید باعث نگرانی و تنهایی تو بشه.»
این تکنیک، که به گفتوگوی زوجها معروف است، برای ایجاد حس امنیت حتی در زمان اختلاف طراحی شده است.
تکنیکهای دیگر ایماگوتراپی شامل موارد زیر است:
- گفتوگوی والد-فرزند: در این بخش، گوینده درباره کودکیاش و احساساتش نسبت به والدین یا مراقبانش صحبت میکند. این به شنونده کمک میکند بفهمد چه نیازهایی در کودکی گوینده برآورده نشده و چطور روی رابطه امروزشان اثر گذاشته است.
- درخواست تغییر رفتار: گوینده ناراحتیاش را درباره رابطه مطرح میکند و توضیح میدهد که چطور به نیازهای گذشتهاش مربوط است. سپس سه تغییر کوچک پیشنهاد میدهد و شنونده یکی را برای انجام انتخاب میکند. این کار به حل مشکلات با نگاهی همدلانه و هدفمند کمک میکند.
- تمرین ایماگو: در این تمرین، هر کدام از زوجها ویژگیهای مثبت و منفی شریک زندگیشان را که شبیه مراقبان کودکیشان است، مشخص میکنند. این کار میتواند دلایل احتمالی تنش در رابطه را روشنتر کند.
فواید ایماگوتراپی چیست؟
هدف ایماگوتراپی این است که از اختلافات بهعنوان فرصتی استفاده کند تا فرد شریک زندگیاش را بهتر بشناسد و درک عمیقتری از احساسات و تجربههای خودش به دست آورد. این فرآیند میتواند به زوجها کمک کند تا با هم پیشرفت کنند و رابطهشان را تقویت کنند.
در ایماگوتراپی، درمانگر حضور دارد، اما نه برای نصیحت کردن یا هدایت مستقیم گفتوگو. او فقط فضا را منظم میکند و محیطی را میسازد که همه در آن با هم همکاری کنند. این کار باعث میشود زوجها احساس کنند گفتوگوهایشان واقعیتر است و خودشان بر آن کنترل دارند.
مطالعهای در سال ۲۰۲۲ نشان داد که ایماگوتراپی در مقایسه با زوجدرمانی شناختی-رفتاری، در افزایش تحمل مشکلات، تقویت احساسات مثبت بین زوجها و کاهش خستگی از زندگی مشترک موفقتر است.
پژوهشها همچنین ثابت کردهاند که این روش نگرش افراد به عشق را بهبود میدهد، مثلاً با کمک به آنها برای مدیریت انتظاراتی که از گذشتهشان شکل گرفته است.
مطالعهای در سال ۲۰۱۷ گزارش داد که پس از هشت جلسه ایماگوتراپی، زوجها صمیمیت بیشتری احساس کردند و خستگی زناشوییشان کمتر شد، در مقایسه با گروهی که درمان ندیدند. هرچند برخی تحقیقات نشان دادهاند که رضایت از زندگی مشترک پس از پایان جلسات ممکن است کمی افت کند، اما همچنان از سطح اولیه قبل از درمان بالاتر میماند.
مطالعهای در سال ۲۰۱۸ هم نشان داد که ایماگوتراپی با دادن ابزارهایی برای پاسخ به نیازهای عاطفی، جسمی و ذهنی زوجها، به سلامت روان آنها کمک میکند.

محدودیت و چالش در ایماگوتراپی چیست؟
با وجود اینکه پژوهشها نشان دادهاند ایماگو درمانی میتواند به زوجها در جنبههای مختلف کمک کند، ولی ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد.
ایماگو درمانی از یک گفتگوی کاملاً ساختاریافته پیروی میکند و احتمالاً برای کسانی که به دنبال یک سبک گفتگوی صمیمانهتر و خودمانیتر هستند، بهترین گزینه نباشد.
در برخی شرایط خاص، مانند مواردی که شامل سوءمصرف مواد یا مشکلات حاد سلامت روان است، درمان فردی میتواند مؤثرتر از زوج درمانی باشد. در روابطی که خشونت و سوءاستفاده وجود دارد، زوج درمانی ممکن است نامناسب باشد.
کلینیک روانشناسی و مشاوره جوانه
کلینیک روانشناسی و مشاوره جوانه، محیطی امن و آرام برای افرادی است که به دنبال رشد شخصی و بهبود روابط خود هستند. ما با بهرهگیری از روشهای نوین درمانی مانند ایماگوتراپی و زوج درمانی، به شما کمک میکنیم تا مشکلات و چالشهای زندگی را بهتر مدیریت کرده و به بهبود کیفیت زندگیتان دست یابید.
ایماگوتراپی به عنوان یکی از روشهای موثر در درمان مشکلات روانی و رابطهای، تمرکز خود را بر روی الگوهای ناخودآگاه روابط انسانها میگذارد. این روش بهویژه در زوج درمانی بسیار مفید است، زیرا به زوجها کمک میکند تا به ریشههای مشکلات خود پی ببرند و روابط خود را بهبود بخشند.
با استفاده از این تکنیک، درمانگر به شما کمک میکند تا تجربیات گذشته و احساسات نهفته را شناسایی کرده و بهطور مؤثری با چالشهای کنونیتان روبرو شوید. در کلینیک جوانه، ما با تیمی از روانشناسان با تجربه و متخصص در این حوزه، آمادهایم تا شما را در مسیر شمارا همراهی کنیم.
برای اطلاعات بیشتر و رزرو وقت، لطفاً با ما شماره تماس بگیرید.
📞 شماره تماس: ۰۲۱۸۸۹۹۸۰۸۷ یا ۰۹۳۶۵۹۸۱۸۸۵
کلینیک جوانه، جایی که زندگی دوباره سبز میشود!🌱
سخن پایانی
تاثیر ایماگو تراپی در حل مشکلات روانی، موضوعی است که روز به روز توجه بیشتری را در حوزه روانشناسی به خود جلب میکند. ایماگو تراپی، با بهرهگیری از قدرت تصاویر ذهنی و تصویرسازی، روشی نوین در درمان مشکلات روانشناختی ارائه میدهد. این رویکرد، در مواردی میتواند به عنوان جایگزینی موثر برای روشهای درمانی سنتی مورد استفاده قرار گیرد.
تاثیر چشمگیر ایماگو تراپی در کاهش اضطراب، افسردگی، فوبیا و سایر اختلالات روانی، آن را به یکی از محبوبترین روشهای درمانی در میان متخصصان روانشناسی تبدیل کرده است.
به همین دلیل، بسیاری از روانشناسان و درمانگران، ایماگو تراپی را به عنوان بخشی جداییناپذیر از برنامههای درمانی خود به کار میگیرند.